جاى خود را به شهرهاى اسپانياى امروز داده‌اند . بيشتر كاخها و آثار اندلسى نابود شده‌اند و از آنها جز اندكى باقى نمانده است . اگر مسجد جامع قرطبه ( كليساى بزرگ قرطبهء امروز ) و الحمراء غرناطه و منارهء اشبيليه ( امروز برج كليساى بزرگ غرناطه ) را به يك سو نهيم از ديگر بناها و قصور شمار اندكى در اينجا و آنجا پراكنده بر جاى مانده‌اند كه مىتوان آنها را به چند دسته تقسيم كرد : اول - قصبه‌هاى اندلسى . مراد از قصبه قلعه و ملحقات آن است . قصبه را غالبا بالاى تپه‌اى مشرف بر شهر مىساخته‌اند تا اگر شهر در مخاطره افتاد به آنجا روند و از شهر دفاع كنند . قصبه مقر امير يا حاكم بود و معمولا قصر و مسجدى هم داشت . ساختن اين قصبه‌ها در سراسر اندلس شايع بوده است چنان كه هيچ شهرى از شهرهاى قديم اندلس نيست مگر آنكه بر روى يكى از تپه‌هاى اطراف آن خرابه‌هاى قصبه‌اى خودنمايى مىكند . مشهورترين قصبه‌هاى اندلس را امروز در شهرهاى مالقه و المريه و جبل طارق و شاطبه و بطليوس و مارده در اسپانيا و شلب و اشبونه و شنتره و شنترين در پرتغال توان ديد . دوم - قصرها ، القصر در زبان اسپانيايى به صورت razaclA درآمده است . در طليطله و اشبيليه و غرناطه نمونه‌هاى قصرها برجاى است . اطلاق اين واژه اسپانيايى بر كاخهاى باستانى حاكى از اين است كه يا آن كاخ از كاخهاى اندلسى است يا بر روى ويرانه‌هاى آنها ساخته شده چنان كه قصر اشبيليه alliveS ed razaclA همين حال را دارد . سوم - پلهاى اندلسى . از اين پلها نمونه‌هايى در طليطله و قرطبه و رنده و غرناطه هنوز باقى است . همچنين بقاياى باروها و دروازه‌ها و حمامهاى قديم اندلس و ويرانه‌هاى مساجد در كنار برخى كليساهايى كه بر روى خرابه‌هاى آنها ساخته شده‌اند و مناره‌هايى كه به برج ناقوس كليساها بدل گشته‌اند و طاقها و ديوارها و ايوانهاى ويران يافت مىشوند ، و نيز بسيارى اشياء نفيس و لوحه‌هاى اندلسى كه در اينجا و آنجا در بعضى كليساها و موزه‌هاى اسپانيا پراكنده است و آثار هنرى ديگرى كه بر ديوارها و كتيبه‌هاى بناهاى